dd Komutu İle Birebir Disk Kopyalama, Yedek Alma, İmaj Oluşturma

dd, linux/unix üzerinde yeri geldiğinde oldukça iyi işler çıkartan basit ama kullanışlı bir komuttur. dd ile cd, disket, sabit disk, zip, tape sürücü imajı alabileceğiniz gibi daha önce alınmış bir imajı da yazabilmenize olanak sağlar. Bu yazımda dd ile sabit disk, disket, cd imajı alma geri yazma işlemlerini anlatacağım.

dd komutu hakkında daha ayrıntılı bilgi isteyen arkadaşlar konsolda;

man dd

yada

dd –help

komutunu verebilirler.

Öncelikle sabit disk imajı almaya bakalım. dd ile sabit diskin tamamını yada bir bölümünü yedek almak mümkünüdür. Özellikle çok sayıda birbirinin aynı bilgisayarın kurulması gerektiği (kurumsal satış, internet kafe kurulumu vb.) durumlarda inanılmaz derecede zamandan tasarruf sağlar. Dediğim gibi birbirinin aynı sabit diskler olmalıdır. dd ham veriyi birebir kopyaladığı için birebir aynı kapasite, özellikte olan disklerle uygulanabilir.

iki sabit diskimiz olsun hdx ve hdy. Bu isimlendirmeye göre aşağıdaki komut ile diskimizi birebir kopyalayabiliriz. if okunacak veriyi, of verinin yazıacağı dosyayı belirtir.

dd if=/dev/hdx of=/dev/hdy

bu komut ile birebir sabit disk kopyalamayı gerçekleştirmiş olduk. Şimdide yedekleme amaçlı mevcut bir diskin imajını alalım.

dd if=/dev/hdx of=/nerede/oluşturulacaksa/imaj

yukarıdaki işlemde sabit diskimizin imajını nereye çıkarmak istiyorsak onun yolunu belirtiyoruz ve imajımız birebir ortaya çıkıyor. Sadece yedek bir dosya olması amacıyla kullanılacaksa veriyi gzip ,bzip2 gibi sıkıştırma programlarıyla sıkıştırarak da çıktısı alınabilir.

dd if=/dev/hdx | gzip > /nerede/oluşturulacaksa/imaj.gz

bzip2 ile yaparsak

dd if=/dev/hdx | bzip2 -z > /nerede/oluşturulacaksa/imaj.bz2

Şimdide aldığımız yedeği geri diskimize yazalım;

dd if=/imaj/neredeyse/imajdosyası of=/dev/hdx

eğer dosya sıkıştırılmış ise;

gzip -dc /imaj/neredeyse/imaj.gz | dd of=/dev/hdx

bzip2 -dc /imaj/neredeyse/imaj.bz2 | dd of=/dev/hdx

dememiz yeterli.

CD imajları almada aynı sabit disk imajı almayla aynıdır. Şimdide bir disket sürücüden disket imajı alalım.

dd if=/dev/fd0 of=disket.img count=1 bs=1440k

mevcut bir disket imajını yazmak içinde

dd if=disket.img of=/dev/fd0 count=1 bs=1440k

komutunu kullanıyoruz. Bu komutta bs birim zamanda hem okunan hemde yazılan baytları belirtiyor. count ise kopyalanacak blokları belirtiyor. Belirtilen (burada 1 demişiz) bloktan itibaren son bloğa kadar dosya okunuyor.

Bu işlemleri yaparken okuma hatalarını yok saymak isterseniz conv=noerror seçeneği ile işlemi gerçekleştiriyoruz. Böylece işlem okuma hatasıyla karşılaşsa bile çalışmaya devam eder. Örneğin;

dd conf=noerror if=/dev/hdx of=/nerede/oluşturulacaksa/imajdosyası.iso

Her derde deva linux içerdiği programlarla her konuda bize hizmet ediyor ve etmeye devam edecek.

Hasan Alp İNAN

Creative Commons (by-nc-sa)