HP Pavilion tx 1000 üzerinde Pardus 2008

İş yerinde boşa çıkan HP Pavilion tx 1000 (tx1350et) döndü dolaştı ve beni buldu. Neticede bana da bu cihaza Pardus 2008 kurma ve bir yazı çıkartma imkanı sağlamış oldu. Ancak şunu belirtmeliyim ki HP bu ürünü tamamen Linux karşıtı bir ürün olarak tasarlamış. Bios güncellemesini bile sadece Vista üzerinde yapabiliyorsunuz. Ben de inat ettim ve bu ürünü etkin olarak Linux üzerinde kullanmak için çalışmaya koyuldum.

Buyurun kuruluma

Pardus 2008′i herhangi bir parametre eklemeden normal bir biçimde tek başına sabit diske kurdum. Sistem açıldı ve aşağıdaki adımlarla kurulumu tamamladım.

Ekran Kartı

Ekran kartımıza 3B desteği kazandırmak için nvidia-drivers-new ve nvidia-settings paketlerini kuruyoruz. Tasma içinden Sistem Seçenekleri / Görüntü Yöneticisinden sürücü olarak nvidia yı tercih ediyoruz. Tasma bize bu yönde yönlendirmeyi zaten yapıyor. Yeniden başlattığımızda Nvidia logosu görülüyor. Sistem’den kontrol ettiğimizde 3B özelliğinin geldiğini görüyoruz. nvidia-settings programı ile ince ayarları yapabilir ve ekran kartı özelliklerini rahatlıkla görebiliriz.

Ses Kartı

Malesef Pardus 2008′i kurduğunuzda ses kartınız tanınmış olarak görünmesine rağmen ses alamıyorsunuz. Araştırdığım da Pardus hata listesin de sorunun Pardus 2008′deki alsa-driver.1.0.17_rc2 paketinden kaynaklandığını öğrendim. (Bugzilla – Hata 7577 2008′de nVidia MCP73 Ses kartı ile ses yok) Çözüm, /etc/modprobe.d dizini altında bir dosya oluşturup içine aşağıdaki satırı yazıp, kaydediyoruz. Dosyayı mcp51 adını verip oluşturdum.

# vim /etc/modprobe.d/mcp51

dosyanın içine aşağıdaki satırı ekleyip kaydediyoruz.

options snd-hda-intel bdl_pos_adj=0

Sistemimizi kapatıp açtığımızda ses sorununun çözüldüğünü açılış sesini duyarak anlıyoruz. Geliştiriciler hata üzerinde çalışıyorlardır. Yakın zamanda çıkacak bir güncelleme ile sorunun çözüleceğini düşünüyorum.

Kablosuz Ağ Cihazı

Malesef Pardus 2008 bu bilgisayar da kullanılan Broadcom kablosuz cihazını tanıyamadı. Sorun aslında tamamen Broadcom’un linux için sürücü çıkartmaması. Çözüm olarak ndiswrapper ile en son XP sürücüsünü indirip sisteme tanıtıyoruz. Şimdi adım adım kablosuz adaptörü Pardus 2008′e tanıtalım.

Öncelikle sürücümüzü HP ‘nin web sitesinden indiriyoruz.

Broadcom 802.11 a/b/g WLAN Broadcom 802.11 b/g WLAN Broadcom 4321AG 802.11a/b/g/draft-n Wi-Fi Adapter Broadcom 4322AG 802.11a/b/g/draft-n Wi-Fi Adapter XP Driver

sp39243.exe (7.25M)

Sürücüleri açmak ve kurmak için iki programa ihtiyacımız var. Bu programlar cabextract ve ndiswrapper. cabextract *.exe sürücü dosyalarını açmakta kullanılmaktadır. ndiswrapper, kablosuz cihazlarda kullanılan windows xp sürücülerinin yüklenip çalıştırılmasını sağlayan Linux kernel modülü ve kullanıcı aracıdır. İki kısımdan oluşur: Kullanıcı aracı XP sürücülerinin yüklenmesini sağlarken, kernel modülü de XP sürücülerinin kullanılmasını sağlamaktadır.

Önce indirdiğimiz sürücümüzü açalım.

$ cabextract sp39243.exe

Açtığımız sürücümüzü sisteme yükleyelim. Bu kısımdan itibaren işlemleri root haklarıyla yapıyoruz. Açtığımız sürücü dosyaları içinden bcmwl5.inf dosyasını kullanacağız. Ancak bu işlemi yapmadan önce bu sürücü ile çakışan kernel modülünü etkisiz hale getirmemiz gerekiyor. Çakışan modül ssb modülü. Modülü etkisiz hale getirmek için;

# /sbin/rmmod ssb

komutunu veriyoruz. Bu modülün tekrar yüklenip başımıza bela olmaması için modülü kara listeye alıyoruz. Bunu yapmak içinde herhangi bir metin editörüyle /etc/modprobe.d/blacklist dosyasının en alt satırına modül adını yazıyoruz. Ben vim ile bu dosyayı düzenledim.

# vim /etc/modprobe.d/blacklist

Çakışan modülü kapattıktan sonra sıra geldi sürücümüzü kurmaya. İlk önce

# /usr/sbin/ndiswrapper -i bcmwl5.inf

komutu ile ndiswrapper’a Broadcom sürücüsünü ekliyoruz.

# /usr/sbin/ndiswrapper -l

komutu ile sürücüyü sistemde görebiliriz. Sürücünün çalışıp çalışmadığına bakmak için ndiswrapper modülünü kernele ekliyoruz.

# /sbin/modprobe ndiswrapper

Eğer herşey sorunsuzca tamamlandıysa ağ programcığında cihazın eklendiğini görebilirsiniz. Herşey sorunsuzsa ndiswrapper için herşeyi kalıcı olarak ayarlıyoruz. Bunun için ;

# /usr/sbin/ndiswrapper -m

komutunu veriyoruz. Artık sürücümüz çalışır halde. Ancak ndiswrapper modülünün her açılışta öntanımlı olarak yüklenmesi için bir dosyayı daha düzenlememiz gerekmekte. /etc/modules.autoload.d/kernel-2.6 dosyasının en altına ndiswrapper satırını ekledikten sonra artık açılışta modül yüklü olarak kullanılacaktır.

# vim /etc/modules.autoload.d/kernel-2.6

Bu son işlemle kablosuz cihazımızı sisteme tanıtım işimiz tamamlanmış oldu.

Dokunmatik Ekran Tanıtımı

Cihazımızda dokunmatik ekran özelliğinin bulunmakta. Çok şükür bu cihazda kullanılan dokunmatik panelin Linux sürücüleri mevcut. 32bit ve 64bit Linux sürümleri için gerekli olan sürücüleri aşağıdaki linkten indirebiliyorsunuz.

TouchKit Drivers

Pardus 32bit bir işletim sistemi ve 2.6.x kernel kullanmakta. Yaptığım denemelerde 32bit Kernel 2.6 olan sürücüyü bir türlü çalıştıramadım. Sürücünün Driver Guide ‘ın da belirtilen her yolu denememe rağmen dokunmatik ekran tanınmamakta ısrar etti. Bende vaktimin darlığı sebebiyle işi hızlandırmak için Beta 2.03.1712 sürümünün Xorg 1.4 için hazırlanmış paketini sisteme kurdum ve sonuç dokun matik ekran çalışıyor. Çalışıyor ama ayarlanması gerek. Baktım paket içeriğinde ayar programcığı yok bende Beta Kernel 2.6 sürümü dosyayı indirdim ve içindeki Touchkit yapılandırma dosyasını kullanarak ekranı ayarladım. Şimdi iki paket indiriyoruz. Beta 2.03.1712 32bit sürücü kısmından 2.6 kernel ve 2.6 Kernel Xorg 1.4.0 only olan paketleri indiriyoruz.

Xorg 1.4.0 için olan

http://home.eeti.com.tw/web20/drivers/touch_driver/Linux/v2.03/TouchKit-2.03.1712-32b-k26-x14.tar.gz

Beta 2.6 Kernel için olan
http://home.eeti.com.tw/web20/drivers/touch_driver/Linux/v2.03/TouchKit-2.03.1712-32b-k26.tar.gz

Umarım Pardus ekibi bunu düzgün bir paket olarak sunar.

İndirdiğimiz paketlerimizi açalım.

$ tar xvzf TouchKit-2.03.1712-32b-k26.tar.gz
$ tar xvzf TouchKit-2.03.1712-32b-k26-x14.tar.gz

Öncelikle dokunmatik ekran sistemde usb arabirimi kullanmakta. Sürücü kurulum açıklamalarında öntanımlı yüklü olarak gelen usbtouchscreen veya touchkitusb modülünün herhangi bir çakışma yaratmaması için kapatılması gerektiği belirtilmekte. İster elle yapın isterseniz kurulum scripti kendisi yapsın fark etmez. İşin kolayı, bırakın script herşeyi kendisi yapsın. Şimdi Xorg 1.4.0 için olan sürücü klasörüne giriyoruz.

cd Touchkit_x14

root haklarıyla aşağıdaki komutu veriyoruz.

# sh setup.sh

komut verdikten sonra ekran biraz bekliyor. Daha sonra önünüze aşağıdaki adımlar geliyor. Aygıtımız USB arabirimi kullandığı için 3 diyoruz ve enter deyip devam ediyoruz.

(Q) Which interface controller do you use?
(I) [1] RS232 [2] PS/2 [3] USB: 3
(I) Using interface: USB
(I) Found a HID compliant touch controller.
(I) Found kernel module usbtouchscreen.
(I) It is highly recommended that add it into blacklist.
(Q) Do you want to add it into blacklist? (y/n) y
(I) Add kernel module usbtouchscreen into
/etc/modprobe.d/blacklist.

Eğer usbtouchscreen modülünü iptal etmediyseniz önünüze bu modülün karalisteye eklenip eklenmemesini soran bir kısım gelir. Bu kısmı y diyerek onaylıyoruz.

İşlem tamamlandığında tekrar komut satırına düşüyorsunuz. Artık gerekli xorg modülü yüklendi, xorg.conf içindeki dosyalarda gerekli değişiklik yapıldı. Şimdi sistemi kapatıp açıp sürücünün etkinleşmesini sağlıyoruz.

Sistem açıldıktan sonra dokunmatik ekran hemen etkin olmakta ancak oldukça sorunlu çalışabilir. Bu sorunu çözmek için Beta 2.6 kernel sürücüleri içinde gelen TouchKit yazılımını kullanarak ayarlamalar yapacağız. Bu program oldukça gelişmiş ve her türlü ayara imkan tanımakta. Bizi öncelikle ilgilendiren ekran kalibrasyon ayarı.

Açtığımız Beta 2.6 kernel sürücü klasörüne giriyoruz. root haklarıyla

# ./TouchKit

komutunu veriyoruz. Programın sorunsuzca açılması gerekiyor.

İlk ekranda tanınan aygıtımız görülüyor.

Ayarlar (settings) kısmında ise Bas ve tut ayarlarıyla sağ tıklama ayarlarını yapıyorsunuz.

Ekran kalibrasyon ayarını yapacağımız kısım Tool sekmesi. Tool sekmesinde 25 köşe ayarıyla hassas ekran kalibrasyonunu yapacağımız 25Pts Linz kısmına tıklıyoruz. Ekranımız mavileşiyor ve önümüze bir noktalama kısmı çıkıyor. Bu kısım üzerinde kalemi bekletiyor ve onaylıyoruz sonra diğer noktaya gidiyor ve aynı şekilde işlemi tamamlıyoruz. Tüm noktalar bittikten sonra ekrana dokunmadan bekliyoruz ve program kalibrasyonu kaydediyor sonra apply butonuna basıp kaydedip çıkıyoruz. İşlem bu kadar.

Görüntüleme (Display) seçeneğinde dokunmatik ekranın hangi kısımlarının bu özelliği destekleyeceği ayarlanıyor. Ben tam ekran modunda bıraktım.

Çeşitli Ayarlar (Misc) kısmında ise Fonksiyon, dokunma parametreleri ve fare modunu ayarlıyorsunuz.

Hakkında (About) kısmında da yazılım sürümü ve ne olduğu hakkında bilgiler elde ediyorsunuz.

İstediğimiz ayarlarımızı yaptıktan sonra artık dokunmatik ekranımız etkin bir şekilde kullanılabiliyor.

Ekran Döndürme

Cihazımız tablet pc özelliğinde olduğu için yeri geliyor ekranın dik veya yan tutulması gerekebiliyor. Böyle durumlarda kullanımın rahat olması için görüntünün de buna göre değişmesi gerekmekte. Bunu yapmak için internette birçok script bulunmakta. Bende bunları inceleyip kullanımı en uygun olanı kullandım.

Öncelikle xorg.conf dosyasında ekranı döndürme özelliğini etkinleştirmemiz gerekiyor. xorg.conf dosyamızı açıp Section Screen bölümüne

Option “RandRRotation” “on”

satırını ekliyoruz. Yani bu bölüm aşağıdaki gibi görünecek.

Section “Screen”
Identifier  “Screen”
Device  “VideoCard”
Monitor “Monitor[DFP-0]”
DefaultDepth    24
Option “RandRRotation” “on”
SubSection “Display”
Depth   24
EndSubSection
EndSection

Şimdi scriptimizi yazalım ve çalıştırılabilir bir dosya olarak /bin klasörü altına koyalım. Herhangi bir metin editörü ile aşağıdaki kodu cevir.sh olarak kaydediyoruz.

# vim /bin/cevir.sh

aşağıdaki kodumuzu yazıyoruz.

#!/bin/bash
STR=`xrandr – -verbose | awk ‘/default/{print $5}’`

case “$STR” in
‘normal’)
xrandr -o left
;;
‘left’)
xrandr -o inverted
;;
‘inverted’)
xrandr -o right
;;
‘right’)
xrandr -o normal
;;
esac

daha sonra bu dosyayı çalışır hale getiriyoruz.

# chmod +x /bin/cevir.sh

artık dosyamız hazır. Kullanıcı olarak cevir.sh komutunu konsolda kullandığımızda ekranımızın döndüğünü göreceksiniz. Her cevir komutu verildiğinde ekran dönmesini gerçekleştirecek. İstenirse sağa ve sola döneme ayrı scriptler olarak kullanılabilir. Örneğin

Saat yönünde (clockwise) döndürmek için

#!/bin/bash

STR=`xrandr – -verbose | awk ‘/default/{print $5}’`

case “$STR” in
‘normal’)
xrandr -o left
;;
‘left’)
xrandr -o inverted
;;
‘inverted’)
xrandr -o right
;;
‘right’)
xrandr -o normal
;;
esac

veya saat yönünün tersi (anticlockwise) için

#!/bin/bash

STR=`xrandr – -verbose | awk ‘/default/{print $5}’`

case “$STR” in
‘normal’)
xrandr -o right
;;
‘right’)
xrandr -o inverted
;;
‘inverted’)
xrandr -o left
;;
‘left’)
xrandr -o normal
;;
esac

ekranı tam tersi yönde çevirmek (flip screen) içinde

#!/bin/bash

STR=`xrandr – -verbose | awk ‘/default/{print $5}’`

case “$STR” in
‘normal’)
xrandr -o inverted
;;
‘left’)
xrandr -o right
;;
‘inverted’)
xrandr -o normal
;;
‘right’)
xrandr -o left
;;
esac

scriptini kullanabilirsiniz. Tercih size kalmış. Yazının ilerleyen kısımlarında bu scripti bir tuşa atayıp kolayca ekranımızı çevirmeyi yapacağız.

Webcam

Sorunsuz olarak çalışmakta. Neredeyse hiç kullanmadığım bir donanım ama bilginiz olsun. Denemek için kdetv kullandım görüntü geldi.

Çokluortam (Multimedia) Klavye Tuşları

Evet burada işimiz biraz daha zahmetli bir hal alıyor. Cihaz üzerindeki bazı tuşların fonksiyon etmesi için bazı çalışmalar yapmamız gerekmekte. xbindkeys adlı program bize oldukça yardım edecek. Pardus 2008 Contrib deposunda xbindkeys paketi bulunmakta. (yazıyı hazırladığım da paket daha hazırlanıp depoya eklenmemişti. Paketi kendim derleyip kurmuştum.)

İlk işimiz xbindkeys i kurduktan sonra ev dizinimiz altında ayarların tutulacağı xbindkeysrc dosyasını oluşturmaya. Eğer dosya mevcutsa oluşturmanıza gerek yok.

Eğer dosya yok ise oluşturmak için aşağıdaki komutu veriyoruz.

$ xbindkeys –defaults > /home/hasan/.xbindkeysrc

$ ls -al komutu ile kontrol ederseniz dosyamızın oluştuğunu görebilirsiniz.

Sıra geldi hangi tuşların sisteme tanıtılacağına. Bazı tuşlar herhangi bir ayar gerektirmeden işlem yapmakta. Örneğin ses açma kapama tuşları, fn + ile kontrol edilen uyku modu, ekran parlaklık arttırma azaltma tuşları, yazdırma tuşu sorunsuzca çalışmakta. Bunun yanında ekran üzerindeki oynatma (ileri, geri, durdur, oynat, beklet) tuşları, ekranın sağ alt köşesinde konumlanan çokluortam (multimedia) tuşları (4 adet mavi ışıklı tuşlar), fn + ile çalışan oturum kitleme tuşu, www tuşu çalışmamakta. Burada can sıkıntısı bir durum var ki o da ekrandaki 4 tuşun sadece 2 tanesini tanıtıp kullanabiliyorsunuz. Her yolu denedim, birçok web sayfasında gezdim ancak ekranın sağ altında kalan 2 tuşu çalıştırmayı başaramadım.

Öncelikle ekranın sağ alt yan taraftaki 2 tuşu (dvd ve yenileme) sisteme tanıtalım. İki tuşun anahtar numarasını öğrenmek için internette bulduğum bir scripti kullandım. Aşağıdaki kodu metin editörüne kopyalayıp keycodes.sh olarak kaydedin.

#!/bin/bash

oldifs=$IFS
IFS=”
”
lines=$( dmesg | grep setkeycodes | sort | uniq )
for line in $lines ; do
rawcode=${line##*setkeycodes }
rawcode=${rawcode%% <*}
number=”${rawcode:2:1}${rawcode:3:1}”
echo setkeycodes $rawcode $(((16#${number})+128))
done
IFS=$oldifs

Kodu root haklarıyla çalıştırdığımızda karşımıza aşağıdaki gibi bir çıktı verecek.

setkeycodes e008 136
setkeycodes e00e 150

Burada ilk kelime setkeycodes programının kullanılacağını belirtmekte. Harf ve rakamlardan oluşan 2. kelime tarama sonrası elde edilen ham tuş kodudur. Rakamlardan oluşan 3. kelime ise kernelde kullanılmayan tuş kodudur. İlk denememde kodun verdiği numarayı kullandığımda dvd tuşu ile sistemin uyku moduna girdiğini gördüm. Yani kernelde kullanılan bir tuşun numarası dvd ye atanmıştı. Bende webde biraz gezindiğimde 150 numaralı tuşun boş olabileceğini düşünerek bir deneme yaptım ve sonuç başarılıydı. Hemen deneme amaçlı bir programı bu tuşa atadım ve sorunsuz çalıştığını gördüm. Sizde yukarı da verdiğim çıktıyı kullanarak sisteminiz de deneme yapın büyük bir ihtimal sorunsuz kullanacağınızı düşünüyorum.

Şimdi elimizde anahtar kodlarımız var. Sistem her açıldığın da bu anahtarların etkin olması için /etc/conf.d/local.start dosyası içine aşağıdakileri yazıp kapatıyoruz.

setkeycodes e008 136
setkeycodes e00e 150

sonrasında sistemi kapatmadan yaptığımız değişiliği etkinleştirmek için root haklarıyla aşağıdaki komutu veriyoruz.

# sh /etc/conf.d/local.start

Artık açılışta bu tuşlar kullanılabilir halde olacaklar ancak hala etkin değiller. Şimdi sıra geldi tüm etkin olmayan tuşlarımıza bir program atamaya. Tüm bu işlemler için xbindkeys programını kullanacağız. Öncelikle xbindkeys in kullanımına bakalım. xbindkeys her kullanıcının kendi dizinindeki .xbindkeysrc dosyasını esas alır. Bu dosyanın içinde programlara tanımlanmış klavye tuşları yazılıdır. Hangi tuşun hangi anahtar numarasına sahip olduğunu öğrenmek için konsolda

$ xbindkeys -mk

komutunu verip tuşa basmanız yeterlidir. -mk uzantısı multi key yani birden fazla tuş anahtarını öğrenmek istediğinizde kullanacağınız komuttur. Tek bir tuşu öğrenmek isterseniz -k komutunu kullanmanız yeterli. Bu şekilde verdiğiniz komutun çıktısı aşağıdaki gibi olmakta. Örneğin q harfinin çıktısını görelim.

“(Scheme function)”
m:0×0 + c:24
q

Burada Scheme function kısmında tırnak içine bu tuşa atayıp çalıştıracağımız programı, scripti yazıyoruz. İkinci satır tuşun anahtar kodu. Bir altındaki satırda niteliğidir. Örneğin bu tuşa vlc (video lan client) programını atamak istersem şu şekilde değiştiriyorum.

“vlc”
m:0×0 + c:24
q

ve bunu .xbindkeysrc dosyama kaydediyorum. sonrasında xbindkeys komutunu verip yaptığım değişikliği etkin hale getiriyorum. Artık q harfi vlc yi çalıştıracak.

Şimdi gerçek hayata dönecek olursak kendi hazırladığım .xbindkeysrc dosyasına bakarak neyi nasıl yaptığımı inceleyelim.

hasan@hasan-pardus ~ $ cat .xbindkeysrc
# For the benefit of emacs users: -*- shell-script -*-
###########################
# xbindkeys configuration #
###########################
#
# Version: 1.8.2
#
# If you edit this file, do not forget to uncomment any lines
# that you change.
# The pound(#) symbol may be used anywhere for comments.
#
# To specify a key, you can use ‘xbindkeys –key’ or
# ‘xbindkeys –multikey’ and put one of the two lines in this file.
#
# The format of a command line is:
# “command to start”
# associated key
#
#
# A list of keys is in /usr/include/X11/keysym.h and in
# /usr/include/X11/keysymdef.h
# The XK_ is not needed.
#
# List of modifier:
# Release, Control, Shift, Mod1 (Alt), Mod2 (NumLock),
# Mod3 (CapsLock), Mod4, Mod5 (Scroll).
#

# The release modifier is not a standard X modifier, but you can
# use it if you want to catch release events instead of press events

# By defaults, xbindkeys does not pay attention with the modifiers
# NumLock, CapsLock and ScrollLock.
# Uncomment the lines above if you want to pay attention to them.

#keystate_numlock = enable
#keystate_capslock = enable
#keystate_scrolllock= enable

# Examples of commands:

“xbindkeys_show”
control+shift + q

# set directly keycode (here control + f with my keyboard)
“xterm”
c:41 + m:0×4

# specify a mouse button
“xterm”
control + b:2

#Firefox (Webde gezmek)
“firefox”
m:0×0 + c:178
XF86WWW

#kfind (Dosya aramak)
“kfind”
m:0×0 + c:245
XF86Launch0

#Screen Rotate (Ekrani cevirmek)
“cevir.sh”
m:0×0 + c:122
XF86Launch0

#KDE Screen Lock (Oturumu kitlemek)
“kdesktop_lock –forcelock”
m:0×0 + c:146
XF86Launch0

#Audacios Rew (Önceki muzik parcasi)
“audacious –rew”
m:0×0 + c:144
XF86AudioPrev

#Audacious Pause (Oynatmayi Beklet)
“audacious –pause”
m:0×0 + c:162
XF86AudioPause

#Audacious Fwd (Sonraki parca)
“audacious –fwd”
m:0×0 + c:153
XF86AudioNext

#Audacious Stop (Oynatmayi Durdur)
“audacious –stop”
m:0×0 + c:164
XF86AudioStop

#DVD Button (vlc calisacak)
“vlc”
m:0×0 + c:130
XF86Launch0

#”xterm -geom 50×20+20+20″
# Shift+Mod2+alt + s
#

## set directly keycode (here control+alt+mod2 + f with my keyboard)
#”xterm”
# alt + c:0×29 + m:4 + mod2
#
## Control+Shift+a release event starts rxvt
#”rxvt”
# release+control+shift + a
#
## Control + mouse button 2 release event starts rxvt
#”rxvt”
# Control + b:2 + Release

##################################
# End of xbindkeys configuration #
##################################

Dosya ilk oluşturulduğunda gelen tuş ayarları haricinde eklediklerimi görüyorsunuz. Tabi istediğiniz programı kendiniz seçebilirsiniz. Ben hem tuşa uygun programı hem de sık kullandığım programları atamayı tercih ettim. Bu dosyayı aynen kopyalayıp kullanabilirsiniz. Sorun çıkarsa xbinkeys -mk komutu ile tuş anahtar numarasını kontrol edebilirsiniz.

Şimdi sisteme her girdiğimizde xbindkeys in çalışması için küçük bir script dosyası hazırlıyoruz. Herhangi bir metin editörü ile içinde aşağıdaki kodun olduğu xbindkeys.sh adında bir dosya oluşturup bunu ev dizinimiz altındaki .kde/Autostart dizini altına koyuyoruz. Ben vim ile bu dosyayı sözügeçen dizin altında oluşturup içine aşağıdaki kodu girdim.

$ vim .kde/Autostart/xbindkeys.sh

dosyanın içine aşağıdaki kodu yazıyoruz.

#/bin/bash
xbindkeys

kaydedip çıkıyoruz ve dosyamızı çalışabilir hale getiriyoruz.

$ chmod +x .kde/Autostart/xbindkeys.sh

İşlem tamam artık sisteme giriş yaptığımızda tuşlarımız sorunsuz çalışacak.

Parmak İzi Okuyucu

Hiç kullanmadığım bir donanım olan parmak okuyucumuzu da sistemimizde kullanılır hale getirelim. Kullanacağımız program fprint_demo. Bu programın ihtiyaç duyduğu libfprint ve pam_fprint Pardus 2008 depoların da bulunmakta ancak fprint_demo listede bulunmamakta. Bu sebeple programı kaynak kodundan kuracağız. Önce mevcut paketleri kuralım.

# pisi it libfprint pam_fprint

şimdi de kaynak paketi aşağıdaki linkten indirelim ve açalım.

http://mesh.dl.sourceforge.net/sourceforge/fprint/fprint_demo-0.4.tar.bz2

$ tar -xjf fprint_demo-0.4.tar.bz2

klasörümüze girelim ve aşağıdaki komutları sırasıyla yapalım.

$ ./configure – -prefix=/usr

$ make

ve root haklarıyla

# make install

kurulum gerçekleşti.

Kurduğumuz programı çalıştırmak için fprint_demo komutunu kullanıyoruz. İster konsolda kullanın ister komut çalıştır ile çalıştırın fark etmez. Karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecek.

İlk sekme olan kayıt (enroll) kısmında baş parmağım sisteme tanıtılmış olarak görünüyor. Kaydetmek istediğiniz parmağınızın izini Enroll (kayıt) butonuna tıklayarak kayıt edebilir sonradan sistemden silebilirsiniz.

Doğrulama (verify) kısmı görülmekte. Buradan daha önce kaydettiğiniz parmak izinizi doğrulatabiliyorsunuz.

Bu kısımda da parmak teşhisi yapılıyor. Yani baş parmağınızın sizin baş parmağınız olduğu kanıtlanmış oluyor. Başka nasıl açıklanır bilemiyorum

Bu kısımın henüz tamamlanmadığı belirtilmiş.

Tüm bu işlemleri konsoldan da yapmak mümkün. Örnek komutlar ve programın kullanımını aşağıya ekliyorum.

hasan@hasan-pardus ~ $ pam_fprint_enroll –help
Usage: pam_fprint_enroll options
-h –help Display this usage information.
-f –enroll-finger index Enroll finger with index.

Valid indexes are:
1 – Left Thumb
2 – Left Index Finger
3 – Left Middle Finger
4 – Left Ring Finger
5 – Left Little Finger
6 – Right Thumb
7 – Right Index Finger
8 – Right Middle Finger
9 – Right Ring Finger
10 – Right Little Finger

hasan@hasan-pardus ~ $ pam_fprint_enroll –enroll-finger 3
This program will enroll your finger, unconditionally overwriting any selected print that was enrolled previously. If you want to continue, press enter, otherwise hit Ctrl+C

Found device claimed by AuthenTec AES1610 driver
Opened device. It’s now time to enroll your finger.

You will need to successfully scan your Left Middle Finger 1 times to complete the process.

Scan your finger now.
Enroll complete!
Enrollment completed!

Parmak izlerimizi tanıttığımıza göre artık kullanıcı girişini parmak iziyle gerçekleştirebiliriz. Yalnız şunu belirtmek isterim kullanıcı girişini tamamen parmak izine bırakmak doğru değil. Şu an gelişmekte olan bir yazılım olduğu için çok güvenmemek gerekiyor. Bu sebeple şifre girişini de açık bıraktım.

Parmak iziyle girişi etkinleştirmek için yapılacak işlem çok basit. /etc/pam.d/system-auth dosyası içine aşağıdaki satırı ekliyoruz.

auth sufficient pam_fprint.so

dosyamız son hali aşağıdaki gibi görünecek.

auth required pam_env.so
auth sufficient pam_fprint.so
auth sufficient pam_unix.so try_first_pass likeauth nullok
auth required pam_deny.so

Satır ekleme haricinde herhangi bir değişiklik yapmadan dosyamızı kaydedip çıkıyoruz. Kullanıcımızdan çıkıp geri girmek istediğimizde önce parmak izimizi okutuyor ve tamam a tıklayıp sisteme girişimizi yapıyoruz. Böylece sisteme hem parmak izimizle hem de şifre ile giriş yapabiliriz.

Hiç kullanmayacak olsak bile Linux üzerinde donanımın çalışması çok güzel. Sıkıldıkça parmak taratırız

Bluetooth

Bluetooth sorunsuzca çalışmakta. Tek yapmanız gereken TASMA/Sistem Seçenekleri/Servis Yöneticisi içinden Bluetooth araçları servisini akfit hale getirmeniz gerekmekte.

5 ‘i 1 arada Kart Okuyucu

Sorunsuzca çalışmakta. SD kart ile denendi.

Uygulamalar

Sıra geldi Tablet PC olan bilgisayarımıza uygun birkça ek yazılım yüklemeye. Normalde fazla bir seçeneğimiz yok. Xournal ile not alıp, CellWriter ve kvkbd ile ekran klavyesi kullanıp, el yazımızı tanıtma ve kullanma işlemlerini yapabiliyoruz.

kvkbd

Türkçe destekli sistem çekmecesine yerleşen sanal klavye uygulaması. Bu yazıyı yazdıktan sonra bu uygulamayı buldum ve hemen ekledim. Biraz kullandım ve oldukça başarılı buldum.

kvkbd üzerinde istendiğinde kullanılabilecek numerik tuş kısmı da bulunmakta. Tablet PC kullanıyorsanız mutlaka bu uygulamayı sisteminize kurmalısınız. Uygulamayı Pardus Contrib depodan sisteme kurabilirsiniz.

CellWriter

CellWriter’ı sistemimize kuralım. Aşağıdaki linkten dosyamızı indiriyoruz.

cellwriter-1.3.4.tar.gz

CellWriter, libxtst6, libgtk2.0-0 ve libgnome2-dev ( –without-gnome ile configure seçeneğinde kaldırılabilir) bağımlılığı bulunmaktadır. Bu bağımlılıklar Pardus’ta sorunsuzca sağlanıyor.

Dosyamızı açıyoruz

$ tar zxvf cellwriter-1.3.4.tar.gz

açılan klasöre girip sırasıyla

$ ./configure

$ make

ve root haklarıyla

# make install

komutunu verip kurulumumuzu bitiriyoruz. Komut çalıştır da cellwriter komutu ile programımızı çalıştırıyoruz.

İlk önce karşınıza kutucuklar içinde harflerle dolu bir ekran geliyor. Burada kendi el yazımızı harflere göre teker teker tanıtıyoruz. Evet bu nasıl iş dediğinizi duyar gibiyim ama el yazınızı kullanarak girdi yapmak istiyorsanız bunu yapmanız gerekiyor. Programın çok başarılı olarak çalıştığını söyleyemem. Belki benim el yazım çok bozuktur

Normal el yazısı ve sağ tarafta diğer sanal klavye tuşlarını görüyorsunuz.

Gelişmiş ayar seçeneklerini görüyorsunuz. Bu kısımda Diller (languages) kısmında Türkçe karakterler Latin extended A altında bulunmakta. Bu seçeneği seçerek tüm Türkçe harflere erişebilirsiniz.

Programdaki diğer güzel bir özellik ekran klavyesi. Tablet kullanımın da klavye ihtiyacınızı rahatlıkla karşılayabiliyorsunuz. Tek sorun klavye Türkçe değil. Türkçe olarak kullanılabiliyorsa da ben bulamadım.

Xournal

Diğer işimize yarayacak uygulamamız Xournal. Bu program ile not alma, taslak çizimler ve ince kalem (stylus) ile yapılabilecek yazı türü çalışmaları yapabiliyoruz.

Uygulamanın en son sürümünün kaynak kodunu sitesinden indirip açıyoruz.

xournal-0.4.2.1.tar.gz

Açtığımız klasör içinde root haklarıyla programcının hazırladığı scripti çalıştırıp sisteme kurulumu başlatıyoruz. Ancak öncesinde bağımlılıkları kaldırmak için libgnomecanvas ve libgnomeprintui paketlerini kuruyoruz.

İlk önce

$ ./autogen

sonra root haklarıyla

# make

ve

# make install

ile programımızı kuruyoruz.

Komut çalıştır dan xournal komutu ile programımızı çalıştırıyoruz.

Uygulamanın ana ekranını görüyorsunuz. İlk çalışmalarımı da yaptım bu arada

Uygulamanın en güzel özelliklerinden birisi de pdf olarak çıktı vermesi ve pdf açıp üzerinde çalışma yapmanıza imkan tanıması. Uygulamanın kendi dosya formatı *.xoj uzantılı.

http://tuxmobil.org/ sitesinde Linux Tablet PC uygulamaları konusunda güzel bir derleme yapılmış. Mutlaka inceleyip diğer programları da değerlendirin.

HP Pavilion tx1000 üzerinde Pardus 2008 tüm özellikleriyle birlikte kullanılabilmekte.

Artık yazımızın sonuna geldik. Birkaç gündür yoğun bir şekilde uğraştığım cihazı başarılı bir şekilde Pardus 2008 ile çalıştırmayı başardım. Bu ürünü Pardus ile kullanan veya kullanmayı düşünen kişilere rehber olacağını düşünüyorum. Varsa bir hatamız af ola

İyi çalışmalar.

Hasan Alp iNAN

KAYNAKLAR
http://www.ozgurlukicin.com
http://www.kellyandsopho.com/tiki/tiki-index.php?page=LinuxOnHpPaviliontx1000z
http://reactivated.net/fprint/wiki/Main_Page
http://www.cnpbagwell.com/Tx1000/HomePage
http://hata.pardus.org.tr
http://forum.notebookreview.com
http://ubuntuforums.org
http://xournal.sourceforge.net/
http://gentoo-wiki.com/HARDWARE_HP_tx1000
http://gentoo-wiki.com/HOWTO_Use_Multimedia_Keys#Finding_raw_scan_codes_-_PS.2F2_keyboards
http://risujin.org/cellwriter/
http://hocwp.free.fr/xbindkeys/xbindkeys.html
http://tuxmobil.org/tablet_unix.html

Creative Commons (by-nc-sa)