Öncelikle tüm güncellemeleri yapılmış ve ek program depo kaynaklarının (RPM Fusion Depoları) tanıtıldığı sistemimize (ki bunu bir önceki yazımda anlattım) aşağıdaki komut ile sürücüleri kuruyoruz.

1

# yum install kmod-nvidia

Kurulum tamamlandıktan sonra sistemi başlatmadan sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapıyoruz.

DİKKAT: Bu işlemler sırasında yapılacak bir hatada sistemin tekrar açılması mümkün olmayabilir. Bu nedenle verilerinizin güvenliği için mutlaka yedek alın.

Bir konsol (terminal/uçbirim) açıp root kullanıcısına geçin. ( su - )

uname -r

komutu ile mevcut çalışan kernel hakkında bilgi alın. Benim sistemimdeki çıktı;

1
2

[hasan@hasan ~]$ uname -r
2.6.32.10-90.fc12.x86_64

Kernel sürümümüzü teyit ettikten sonra aşağıdaki komutta (sizin kerneliniz) yazan kısımları sizin sisteminizdeki kernel sürüm adı ile değiştirin.

mv /boot/initramfs-(sizin kerneliniz).img /boot/initramfs-(sizin kerneliniz)-nouveau.img

ben kendi sistemime göre ayarladığımda

1

# mv /boot/initramfs-2.6.32.10-90.fc12.x86_64.img /boot/initramfs-2.6.32.10-90.fc12.x86_64-nouveau.img

olarak görünüyor.

Bu işlemden sonra aşağıdaki komutu veriyoruz. Burada da aynı şekilde kernelimize uygun düzenlemeyi yapıyoruz.

dracut /boot/initramfs-(sizin kerneliniz).img sizin kerneliniz

kendi sistemimde verdiğim komutta aşağıdaki gibiydi.

1

# dracut /boot/initramfs-2.6.32.10-90.fc12.x86_64.img 2.6.32.10-90.fc12.x86_64

Sıra geldi grub.conf dosyamızda değişiklik yapmaya. Açılışta noveau sürücüsünü etkisizleştirmek için bu işlemi yapıyoruz.

Bir metin editörü ile /etc/grub.conf dosyasını açıp yukarıda uname -r komutu ile tespit ettiğiniz kernelin bulunduğu satırın sonuna aşağıdaki satırı yazıp kaydediyorsunuz.

rdblacklist=nouveau

Bu işlemde bittikten sonra eğer sisteminizde SELinux güvenlik sistemi çalışıyor ise sistem açılışında sürücü yüklemesini engellememesi için sistem güvenliğini biraz kısıyoruz.

1

# setsebool -P allow_execstack on

İşlem tamam. Artık sistemi yeniden başlatıp nvidia sürücüleri ile 3D uygulamaları kullanabilirsiniz.

Kaynak:
http://rpmfusion.org/

İyi çalışmalar.

Hasan Alp İNAN

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.

Öncelikle RPM Fusion depolarını sistemimize ekleyelim. RPM Fusion ekibinden kısaca bahsetmek gerekirse RedHat ve Fedora Linux ekiplerinin depoya eklemek istemediği veya ekleyemediği paketleri hazırlayan ve yayınlayanlar olarak bahsedebiliriz.

Depoları sisteme eklemek için RPM Fusion ekibinin hazırladığı depo ekleme paketlerini sistemimize kuruyoruz. Bunun için aşağıdaki komutu root haklarıyla vermeniz yeterli.

# rpm -Uvh http://download1.rpmfusion.org/free/fedora/rpmfusion-free-release-stable.noarch.rpm \
   http://download1.rpmfusion.org/nonfree/fedora/rpmfusion-nonfree-release-stable.noarch.rpm

Kurulum İşlemlerini görüyorsunuz.

[root@hasan ~]# rpm -Uvh http://download1.rpmfusion.org/free/fedora/rpmfusion-free-release-stable.noarch.rpm \
              http://download1.rpmfusion.org/nonfree/fedora/rpmfusion-nonfree-release-stable.noarch.rpm 
Retrieving http://download1.rpmfusion.org/free/fedora/rpmfusion-free-release-stable.noarch.rpm
Retrieving http://download1.rpmfusion.org/nonfree/fedora/rpmfusion-nonfree-release-stable.noarch.rpm
warning: /var/tmp/rpm-tmp.tEUnuu: Header V3 DSA signature: NOKEY, key ID 49c8885a
warning: /var/tmp/rpm-tmp.4wcuHU: Header V3 DSA signature: NOKEY, key ID b1981b68
Preparing...                ########################################### [100%]
   1:rpmfusion-free-release ########################################### [ 50%]
   2:rpmfusion-nonfree-relea########################################### [100%]

Kurulum sonrası yum update ile depo/sistem güncelleştirmesi komutunu verin. Önünüze rpmfusion paket güncellemeleri gelir ise ki muhtemelen gelecektir y ile onaylayıp devam edin. Kurulum sırasında size imza anahtarı yüklenmesiyle ilgili sorular sorulabilir buna y diyerek devam edin. Bu imzalar paketlerin doğruluğunu kontrol etmek için kullanılmaktadır.

Diğer bir depomuzda Adobe uygulamaları deposu. Bu depo, Flash Player ve Acrobat Reader yazılımlarını kolayca kurabilmemizi sağlayacak. Aşağıdaki komutu vererek sisteme depoyu ekliyoruz.

1

# rpm -Uvh http://linuxdownload.adobe.com/adobe-release/adobe-release-i386-1.0-1.noarch.rpm

ile kurulum yaptıktan sonra paket imza anahtarınıda sisteme ekliyoruz.

1

# rpm --import /etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-adobe-linux

işlem tamam.

UYARI: Adobe Flash Player’ın 64bit sistemlere desteği şu anda ön sürüm düzeyindedir. Yukarıda ki çözüm 32bit sistemler içindir. 64Bit ön sürümü sisteme kurmak için http://labs.adobe.com/downloads/flashplayer10_64bit.html adresinden indirebilirsiniz. İstenirse 32bit sürüm 64bit üzerinde de kullanılabilmektedir. Bunun için depo eklendikten sonra 64bit Fedora üzerinde aşağıdaki komutu vermeniz gerekmektedir. Ancak şahsen 64bit üzerine 32bit uygulama kullanımına karşı olduğumu belirtmek isterim.

1 2 3

# yum install flash-plugin nspluginwrapper.x86_64 \ nspluginwrapper.i686 alsa-plugins-pulseaudio.i686 \ libcurl.i686

64bit Fedora kullanıcıları ise aşağıdaki yöntemle Flash Player 10 64bit Önsürümü sisteme kurabilirler.

http://labs.adobe.com/downloads/flashplayer10_64bit.html adresinden tar.gz uzantılı dosyayı sisteminize indirin. Dosyayı indirdiğiniz klasöre konsoldan gidin.

1	$ tar zxvf libflashplayer-10.0.45.2.linux-x86_64.so.tar.gz

komutu ile içindeki dosyayı çıkartın. Çıkan dosyanın adı libflashplayer.so eklenti dosyası olarak görünecektir. Bu dosyayı root haklarıyla aşağıdaki komut ile mozilla eklenti dizinine kopyalayın.

1	# cp libflashplayer.so /usr/lib64/mozilla/plugins/

Kontrol için firefox adres çubuğuna about:plugins yazarak eklenip eklenmediğini kontrol edebilirsiniz. Kullandığım 64bit Fedora üzerinde şimdiye kadar ki denemelerimde herhangi bir sorunla karşılaşmadım.

Artık depolar eklendiğine göre gerekli programları Program Yükleme/Kaldırma GUI yazılımından veya konsolda yum kullanarak arayıp kolayca kurabilirsiniz.

İyi çalışmalar.

Hasan Alp İNAN

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.

Bu özellikleri kullanabilmemiz için iki eklenti paketini kurmamız gerekmekte.

Önce daha hızlı indirme özelliği kazandırmak için yum-plugin-fastestmirror paketini kuruyoruz.

Bir konsol (terminal/uçbirim) açıp root haklarıyla aşağıdaki komutu veriyoruz.

# yum install yum-plugin-fastestmirror

kurulum tamamlandıktan sonra işe yarayıp yaramadığına bakmak için herhangi bir paketi aradığımızda sonuç aşağıdaki gibi oluyor.

1
2
3
4
5
6
7
8

[root@hasan ~]# yum install yum-plugin-fastestmirror
Loaded plugins: fastestmirror, refresh-packagekit
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * fedora: ftp.itu.edu.tr
 * updates: ftp.linux.org.tr
Setting up Install Process
Package yum-plugin-fastestmirror-1.1.26-1.fc12.noarch already installed and latest version
Nothing to do

Yukarıda satır başında * işaretli satırlara dikkat ederseniz Türkiye yansılarından dosya yükleme/arama işlemlerini yaptığını göreceksiniz. Böylece hız ve zamandan tasarruf etmiş olacaksınız. Daha önceki denemelerimde Japon’ya dan bile dosya indirdiğimi gözlemlemiştim.

Şimdide kotamızı etkin kullanabilmemizde büyük fayda sağlayacak, gereksiz dosyaların inmesinden bizi kurtaracak, para ve zamandan tasarruf ettirecek presto eklentisini sisteme kurmaya. Daha basit anlatımla 500MB’lık bir güncelleme işlemi 100/150MB civarına düşecektir.

Aynı yukarıda olduğu gibi paket deposunda bulunan yum-presto paketini sistemimize kuruyoruz.

# yum install yum-presto

Ardından artık güncelleme işlemimizi yapabiliriz.

1
2
3
4
5
6
7

[root@hasan ~]# yum update
Loaded plugins: fastestmirror, presto, refresh-packagekit
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * fedora: ftp.itu.edu.tr
 * updates: ftp.linux.org.tr
Setting up Update Process
No Packages marked for Update

NOT: Özellikle Fedora Linux kurulumunu yaptıktan hemen sonra genel güncelleştirmeleri yapmadan önce bu ayarları yapmanızda fayda var. Bir diğer önemli konuda Fedora Linux’u kurup ilk genel güncelleme işlemini yapmadan önce yum güncellemesini mutlaka yapın. Bunun için konsolda root haklarıyla;

# yum update yum

komutunu vermeniz yeterli. Sonrasında yukarıdaki işlemleri sırasıyla yapıp genel güncellemenizi yapabilirsiniz. Genel güncelleme işlemi sonrası mutlaka sistemi yeniden başlatın. Özellikle kernel güncellemelerinin, kde/gnome masaüstü güncellemelerinin yoğun olduğu büyük güncelleme işlemlerinden sonra da mutlaka sistemi yeniden başlatın.

İyi çalışmalar.

Hasan Alp İNAN

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.

Özgür ofis yazılımları paketi OpenOffice.Org’un birçok yenilik, güncelleme ve düzeltmelerle dolu 3.2 sürümü duyuruldu. Projenin resmi sayfasında duyurulan yenilikler, kullanıcılarını çok mutlu edecek gibi görünüyor. OpenOffice.Org 3.2′nin Sürüm Notlarının Türkçe açıklamalarını OpenOffice.org Türkiye sayfalarından okuyabilirsiniz.

Sürüm Notları

Türkçe Açıklamalar : http://www.openoffice.org.tr
İngilizce Açıklamalar : http://www.openoffice.org

İndirme Bağlantıları

Türkçe Linux Sürümü : OOo_3.2.0_LinuxIntel_install_tr.tar.gz
İngilizce Linux Sürümü : OOo_3.2.0_LinuxIntel_install_en-US.tar.gz

Hasan Alp İNAN

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.

Dosyayı buradan indirebilirsiniz: Pardus.3G.Baglanti.Kurulumu.pdf

İyi çalışmalar.

Hasan Alp İNAN

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.

Uzun bir süredir Pardus Kullanıcıları Derneği Başkanı Av. Nihad KARSLI’nın mücadelesini verdiği dava nihayet sonuçlandı. Davayı açan Pardus Kullanıcıları Derneği Başkanı Av. Nihad KARSLI’nın bundan sonra yapılacaklar hakkında bir yazıyı hazırlayacağı ve yayınlanacağı bazı blog sitelerinde açıklandı. Mahkemenin gerekçeli kararını yayınlaması vs işlemlerinden sonra bunun yapılacağını tahmin ediyorum.

Bu konuda Mustafa AKGÜL hocamız bir basın açıklaması yayınladı. Biraz önce E-postama gelen basın açıklaması aşağıdadır.

Linux Kullanıcıları Derneği Basın Açıklaması

Günümüzde satın alınan bilgisayarların çoğu ile birlikte kullanıcıya
seçenek sunulmadan satılan Microsoft Windows işletim sistemini
istemeyerek, söz konusu işletim sisteminin iadesini isteyen ve iade
talebinin kabul edilmemesi nedeniyle Ankara 1. Tüketici Mahkemesine
başvuruda bulunan Pardus Kullanıcıları Derneği başkanı ve Linux
Kullanıcıları Derneği üyesi Av. Nihad Karslı, 2008 yılında açmış olduğu
davayı, 14 Aralık 2009 saat 10.25′te ilgili mahkemenin ürün ile beraber
alınması zorunlu hale getirilmiş olan Microsoft Windows işletim
sisteminin ederinin faiziyle birlikte iadesine karar vermesiyle
kazanmış oldu.

Ülkemizde ve birçok ülkede her bilgisayar satışıyla beraber bir işletim
sistemi satılıyor ve genelde aynı olan bu işletim sistemlerine lisanslı
olarak zaten sahip olunduğu halde ya da hiç kullanılmadan GNU/Linux,
BSD ve benzeri birçok özgür işletim sistemi kurularak silindiği halde
defalarca para ödemek zorunda kalınılıyor. Özellikle sadece özgür
yazılım kullanan insanların, satın aldıkları bilgisayar ile birlikte
dayatmacı bir üslup ile satılan Windows işletim sistemini bir kez bile
kullanmadan çöpe atıyor olması ve bilgisayarların Windows işletim
sistemi olmadan satın alınmak istenildiğinde, yetkili kişilerin olumsuz
bir şekilde yanıt vermesi uzun zamandır derneğimiz üyeleri başta olmak
üzere  birçok bilgisayar kullanıcısının mağduriyetine yol açmaktadır.
Bu hukuksuzluğu durdurmak için derneğimiz üyesi ve Pardus Kullanıcıları
Derneği başkanı Av. Nihad Karslı tarafından dava açılmıştır. Davada
işletim sisteminin bilgisayarın ayrılmaz bir parçası olmadığı ve
tüketicinin tercih etme hakkı olduğunun savunulmuş, dayatılarak satılan
işletim sisteminin ederinin iadesi istenmiştir.

Bu davanın sonucu olarak özgür işletim sistemi kullanıcıları gibi yasal
işletim sistemi lisanslarına sahip kullanıcılar  dava açmak yerine,
satıcı firmanın zorluk çıkarması durumunda, mahkemenin verdiği örnek
karar ile tüketici heyetine başvurarak, masrafsız bir şekilde
istemediği işletim sistemini iade ederek ederini geri alabilir. Bu
davanın sonucuyla beraber beklentimiz, özgürlüğünü kullanan bilinçli
bilgisayar kullanıcılarının oluşması, ülkemizde uluslararası firmaların
kendi ülke hukuklarına göre hazırladığı son kullanıcı sözleşmelerinin
değil, Türkiye Cumhuriyeti yasalarının geçerli olduğunun bilinmesidir.

Saygılar
Mustafa Akgul

Tüm bilgisayar kullanıcılarına hayırlı uğurlu olsun diyorum.

Hasan Alp İNAN

Ne zamandır vakit ayırıp da yeni bir şeyler yazamıyordum. Geçen gün Pardus listelerine düşen bir soruya cevap ararken bir bakmışım ortaya güzel bir yazı çıkmış bile. Başlıktan da anlayacağınız üzere bu yazımızın konusu Pardus’umuzu kullanırken donanım bileşenlerimizin o anki çalışma durumlarını kontrol etmek diyebiliriz. Fan hızı, voltajlar, işlemci ve ana kart işlemcilerinin sıcaklıklarını gözlemleyebiliyoruz. Bunun bize faydası ne olacak? Diye soranlara kısaca şunu söyleyebilirim: Anlamsız donmalar ve kilitlenmelerin sebebi çalışmayan bir fan, yeterli güç vermeyen arızalı bir PSU ünitesi olabilir. Bu sorunun kaynağını araştırırken işte bu yazıdaki bilgilerden faydalanabileceksiniz. Lafı çok uzattım farkındayım. Artık yazımıza geçelim.

Pardus 2009 üzerinde (hatta birçok Linux dağıtımında bulunan) lm_sensors yazılımı ile sistemimizin donanım bileşenlerinin o anki çalışma durumlarını gözlemleyebiliyoruz. lm_sensors donanım bileşenlerindeki izleme duyargalarından gelen bilgileri toplayıp bize sunmakta. Pardus 2009 depolarında da lm_sensors bulunmakta. Kontrol ettiğimde bende kurulu gelmişti. Kurulu olmadığını kabul edersek aşağıdaki yolu izleyerek kurulumunu yapabiliriz.

Alt+F2

açılan pencereye konsol yazıp giriş (enter) tuşuna basıyoruz.

Konsol ekranında su – komutu ile root şifremizi girip yetkili kullanıcıya geçiş yapıyoruz. Sonrasında

# pisi it lm_sensors

komutunu vererek sistemimize kuruyoruz.

Kurulum işlemi bittikten sonra ilk işimiz sistemdeki duyargaları tespit etmek ve bu duyargalara göre bir ayar dosyasının oluşmasını sağlamak. Bu işlemi yapmak için sensors-detect komutunu veriyoruz.

# sensors-detect

Komutu verdikten sonra sırayla bazı sorular sorularak donanım bileşenlerindeki duyargalar tanımlanmaya ve çıkan sonuçlara göre lm_sensors’un kullanacağı çekirdek modüllerinin yüklenmesi gerçekleştiriliyor. Sorulara ön tanımlı yanıtlar verilmesi öneriliyor. Ön tanımlı yanıtlar büyük harflerle belirtilmiş. Sonuçları merak ettiğim için tümüne evet diyerek devam ettim.

hasan-pardus ~ # sensors-detect
Useless use of private variable in void context at /usr/sbin/sensors-detect line 5425.
# sensors-detect revision 5729 (2009-06-02 15:51:29 +0200)
# System: Gigabyte Technology Co., Ltd. P35-S3G

This program will help you determine which kernel modules you need
to load to use lm_sensors most effectively. It is generally safe
and recommended to accept the default answers to all questions,
unless you know what you’re doing.

Some south bridges, CPUs or memory controllers contain embedded sensors.
Do you want to scan for them? This is totally safe. (YES/no): yes
Silicon Integrated Systems SIS5595… No
VIA VT82C686 Integrated Sensors… No
VIA VT8231 Integrated Sensors… No
AMD K8 thermal sensors… No
AMD K10 thermal sensors… No
Intel Core family thermal sensor… Success!
(driver `coretemp’)
Intel AMB FB-DIMM thermal sensor… No
VIA C7 thermal and voltage sensors… No

Some Super I/O chips contain embedded sensors. We have to write to
standard I/O ports to probe them. This is usually safe.
Do you want to scan for Super I/O sensors? (YES/no): yes
Probing for Super-I/O at 0x2e/0x2f
Trying family `National Semiconductor’… No
Trying family `SMSC’… No
Trying family `VIA/Winbond/Fintek’… No
Trying family `ITE’… Yes
Found `ITE IT8718F Super IO Sensors’ Success!
(address 0×290, driver `it87′)
Probing for Super-I/O at 0x4e/0x4f
Trying family `National Semiconductor’… No
Trying family `SMSC’… No
Trying family `VIA/Winbond/Fintek’… No
Trying family `ITE’… No

Some systems (mainly servers) implement IPMI, a set of common interfaces
through which system health data may be retrieved, amongst other things.
We first try to get the information from SMBIOS. If we don’t find it
there, we have to read from arbitrary I/O ports to probe for such
interfaces. This is normally safe. Do you want to scan for IPMI
interfaces? (YES/no): yes
Probing for `IPMI BMC KCS’ at 0xca0… No
Probing for `IPMI BMC SMIC’ at 0xca8… No

Some hardware monitoring chips are accessible through the ISA I/O ports.
We have to write to arbitrary I/O ports to probe them. This is usually
safe though. Yes, you do have ISA I/O ports even if you do not have any
ISA slots! Do you want to scan the ISA I/O ports? (yes/NO): yes
Probing for `National Semiconductor LM78′ at 0×290… No
Probing for `National Semiconductor LM79′ at 0×290… No
Probing for `Winbond W83781D’ at 0×290… No
Probing for `Winbond W83782D’ at 0×290… No

Lastly, we can probe the I2C/SMBus adapters for connected hardware
monitoring devices. This is the most risky part, and while it works
reasonably well on most systems, it has been reported to cause trouble
on some systems.
Do you want to probe the I2C/SMBus adapters now? (YES/no): yes
Using driver `i2c-i801′ for device 0000:00:1f.3: Intel ICH9
Module i2c-i801 loaded successfully.
Module i2c-dev loaded successfully.

Next adapter: NVIDIA i2c adapter (i2c-0)
Do you want to scan it? (YES/no/selectively): yes

Next adapter: NVIDIA i2c adapter (i2c-1)
Do you want to scan it? (YES/no/selectively): yes
Client found at address 0×50
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… No
Probing for `EDID EEPROM’… Yes
(confidence 8, not a hardware monitoring chip)

Next adapter: NVIDIA i2c adapter (i2c-2)
Do you want to scan it? (YES/no/selectively): yes

Next adapter: NVIDIA i2c adapter (i2c-3)
Do you want to scan it? (YES/no/selectively): yes

Next adapter: NVIDIA i2c adapter (i2c-4)
Do you want to scan it? (YES/no/selectively): yes

Next adapter: NVIDIA i2c adapter (i2c-5)
Do you want to scan it? (YES/no/selectively): yes
Client found at address 0×50
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… No
Probing for `EDID EEPROM’… No
Client found at address 0×51
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… No
Client found at address 0×52
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… No
Client found at address 0×53
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… No

Next adapter: SMBus I801 adapter at 0500 (i2c-6)
Do you want to scan it? (yes/NO/selectively): yes
Client found at address 0×50
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… Yes
(confidence 8, not a hardware monitoring chip)
Probing for `EDID EEPROM’… No
Client found at address 0×51
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… Yes
(confidence 8, not a hardware monitoring chip)
Client found at address 0×52
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… Yes
(confidence 8, not a hardware monitoring chip)
Client found at address 0×53
Probing for `Analog Devices ADM1033′… No
Probing for `Analog Devices ADM1034′… No
Probing for `SPD EEPROM’… Yes
(confidence 8, not a hardware monitoring chip)

Now follows a summary of the probes I have just done.
Just press ENTER to continue:

Driver `it87′:
* ISA bus, address 0×290
Chip `ITE IT8718F Super IO Sensors’ (confidence: 9)

Driver `coretemp’:
* Chip `Intel Core family thermal sensor’ (confidence: 9)

Loading Modules
* coretemp * it87
Do you want to load these modules on startup (YES/no): yes
Unloading i2c-dev… OK
Unloading i2c-i801… OK

ÖNERİ: En son sorulan soruya YES cevabı vermenizi öneriyorum. Böylece açılışta bu modüller yüklenecek ve duyargalardan okunan verileri kolayca elde edebileceksiniz.

İşlem tamamlandıktan sonra artık donanımlarımızın durumuna bir bakalım. Bunun için sensors komutunu veriyoruz. Bu komutu kullanıcı olarak da verebiliyorsunuz.

$ sensors

Komutu verdiğimizde aşağıdaki gibi bir çıktı alıyoruz.

NOT: Kullandığınız sisteme göre aşağıdaki çıktı değişebilir. Neden benim sistemimde de böyle bir çıktı yok demeyin çünkü lm_sensors sizin sisteminizdeki duyargaları tanımamış olabilir. Geliştirilen her yeni sürümde yeni bir duyarga kontrolcüsü eklenebilir.

hasan@hasan-pardus ~ $ sensors
coretemp-isa-0000
Adapter: ISA adapter
Core 0: +44.0°C (high = +76.0°C, crit = +100.0°C)

coretemp-isa-0001
Adapter: ISA adapter
Core 1: +42.0°C (high = +76.0°C, crit = +100.0°C)

coretemp-isa-0002
Adapter: ISA adapter
Core 2: +42.0°C (high = +76.0°C, crit = +100.0°C)

coretemp-isa-0003
Adapter: ISA adapter
Core 3: +39.0°C (high = +76.0°C, crit = +100.0°C)

it8718-isa-0290
Adapter: ISA adapter
in0: +1.06 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V)
in1: +2.11 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V)
in2: +3.34 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V)
in3: +2.94 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V)
in4: +3.12 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V)
in5: +0.06 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V)
in6: +1.50 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V)
in7: +4.08 V (min = +0.00 V, max = +4.08 V) ALARM
Vbat: +3.20 V
fan1: 1513 RPM (min = 0 RPM)
fan2: 1377 RPM (min = 0 RPM)
fan3: 0 RPM (min = 0 RPM)
fan4: 1917 RPM (min = 0 RPM)
temp1: +36.0°C (low = +127.0°C, high = +127.0°C) sensor = thermistor
temp2: -2.0°C (low = +127.0°C, high = +127.0°C) sensor = thermistor
temp3: +31.0°C (low = -1.0°C, high = +85.0°C) sensor = thermal diode
cpu0_vid: +2.050 V

Çıktıyı incelediğimizde fanlar, voltajlar, işlemci çekirdek sıcaklıkları ve ana kart sıcaklıkları görüntüleniyor.

Aklıma hemen “Bu verileri GUI ara birimiyle masaüstümüzde daha şık görebilirmiyiz? Sorularını sorabileceğiniz geliyor. Haklısınız da güzel güzel masaüstümüzden sistemimizi takip etmemiz de gerekir .Bunun için Linux üzerinde birçok yazılım var. En başta Pardus 2009 ile gelen bir plazma programcığı olan sistem izleyicisini kullanabilirsiniz. Ayrıca Superkaramba içerisinden masaüstüne ekleyebileceğiniz birçok sistem izleme yazılımı var. Bunlardan birini tercih ederek kullanabilirsiniz.

Ek bilgi olarak eğer sisteminizde Nvidia ekran kartı kullanıyorsanız nvclock ile ekran kartınız hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Örneğin tüm ekran kartı hakkında bilgi öğrenmek istersek nvclock -i komutunu vermemiz yeterli.

hasan@hasan-pardus ~ $ nvclock -i
– General info –
Card: nVidia Geforce 9500GT
Architecture: G96 A1
PCI id: 0×640
GPU clock: 594.000 MHz
Bustype: PCI-Express

– Shader info –
Clock: 1458.000 MHz
Stream units: 32 (0011b)
ROP units: 8 (00011b)
– Memory info –
Amount: 512 MB
Type: 128 bit DDR2
Clock: 399.600 MHz

– PCI-Express info –
Current Rate: 16X
Maximum rate: 16X

– Sensor info –
Sensor: GPU Internal Sensor
GPU temperature: 44C
Fanspeed: 0.4%

– VideoBios information –
Version: 62.94.2c.00.00
Signon message: GeForce 9500 GT VGA BIOS
Performance level 0: gpu 550MHz/shader 1350MHz/memory 400MHz/100%

Bu komutlar ile donanım çalışma durumunu gözlemleyip herhangi bir sorun olup olmadığını kontrol edebiliriz. Şimdi olmasa bile zamanı geldiğinde işe yarayabilir

İyi çalışmalar.

Hasan Alp İNAN

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.

Özgürlük İçin’den talep ettiğim Pardus 2009 Kurulan CD’si Cuma günü elime ulaştı. 2,36tl gibi cüzi bir kargo ücretiyle Pardus 2009 CD’sini teslim aldım. Tüm Pardus ekibi ve destek sağlayan tüm arkadaşlara teşekkür etmek istiyorum.

Bu projeyi imkanı kısıtlı olan insanlara, ülkemizde geliştirilen açık kaynaklı Pardus işletim sistemini yaygınlaştırmak adına yapılmış başarılı bir çalışma olarak görüyorum. Bu çalışmanın ilerleyen zamanlarda eğitim ve belgelendirme projeleriyle daha da gelişeceğine ve Türkiye’nin geleceğinde açık kaynaklı yazılımların en başta da Pardus işletim sistemimizin yer alacağını tahmin etmek güç olmasa gerek. Bu nedenle her türlü konuda Pardus ‘un gelişimine katkıda bulunulması gerektiğini düşünüyorum.

CD talebi olan arkadaşlarımız aşağıdaki linkten öncelikle CD gönderim ilkelerini okuduktan sonra CD siparişlerini verebilirler.

CD Gönderim İlkeleri

CD Talebi

İyi çalışmalar.

Hasan Alp İNAN

Çok faydalı ve keyifli Google Earth programını Pardus 2009 üzerine kuruyoruz.

Google Earth lisanslanmasındaki bazı sınırlayıcı maddeler yüzünden pisi paketi olarak depolarda bulunmuyor. Bazı kişiler pisi paketi olarak hazırlamış. Ancak bu paketleri güvenlik nedeniyle herkes kullanmak istemeyebilir. Bu nedenle Google’ın hazırlamış olduğu bin paketi ile sisteme kurulumunu gerçekleştiriyoruz.

http://earth.google.com/

adresinden en son sürüm dosyayı indiriyoruz. Bu yazıyı yazdığımda en son sürüm 5.0 idi. İndirdiğimiz dosya GoogleEarthLinux.bin dosyası. Dosyamız iniyorken hemen bir konsol açıp Google Earth’ün çalışırken kullanacağı Bitstream Vera yazı tiplerini pisi paketinden kuruyoruz. Bunun için konsolda root haklarıyla

# pisi it Bitstream-Vera-fonts

komutunu vererek Bitstream-Vera yazı tipini kuruyoruz.

Not: Ben herhangi bir değişiklik göremesem de bu fontu kurdum.

Dosyamızda indiyse dosyanın bulunduğu dizine geçip root haklarıyla aşağıdaki komutu veriyoruz.

# sh GoogleEarthLinux.bin

komutunu verdikten sonra

konsolda paket açılıyor, çalıştırılıyor.

Karşımıza yukarıdaki Google Earth kurulum ekranı geliyor. Ekran da kurulum yolu (install path) ve programın çalıştırma dosyasının konulacağı yer belirtiliyor. Begin Install (Kuruluma Başla) diyerek devam ediyoruz.

Kurulum işlemleri sürüyor.

Kurulum bitti ekranı geliyor. Quit (Çık) tuşuna basarak kurulum programını kapatıyoruz. Kurulum sonrası maalesef birkaç düzenleme yapmadan Google Earth düzgün çalışmıyor.

Yukarıdaki ekran görüntüsünden de göreceğiniz üzere GUI ekranda yazılar görünmüyor ve anlamsız işaretler ortaya çıkıyor. Bu durumu düzeltmek için aşağıdaki işlemleri yapıyoruz.

Öncelikle /opt/google-earth/ dizini altında 4 dosyanın adını değiştiriyoruz. İsterseniz silebilirsiniz. Ne olur ne olmaz diye silmemeyi tercih ettim

# cd /opt/google-earth/
# mv libQtCore.so.4 libQtCore.so.4.bak
# mv libQtGui.so.4 libQtGui.so.4.bak
# mv libQtNetwork.so.4 libQtNetwork.so.4.bak
# mv libQtWebKit.so.4 libQtWebKit.so.4.bak

İşlem tamam artık Google Earth ekranındaki sorun düzeltildi. Sıra geldi Panoramio gibi hizmetlerden gelen fotoğraf verilerinin görüntülenememe sorununun çözümüne. Bunun içinde aşağıdaki işlemleri gerçekleştiriyoruz.

/opt/google-earth/qt.conf

dosyasını root haklarıyla bir metin editörü ile açın. (sudo kwrite /opt/google-earth/qt.conf komutuyla kwrite ile yapabilirsiniz.) İçindekini silin (Bir tek [PATH] yazdığını göreceksiniz.). Aşağıdaki satırları olduğu gibi içine yazıp kaydedin.

[Paths]
Documentation=/usr/share/doc
Libraries=/usr/qt/4/lib/
Plugins=/usr/qt/4/plugins/
Translations=/usr/qt/4/translations/

NOT: Bir kaç yabancı sitede qt.conf dosyasının silinerek de sorunun çözüldüğü yönünde yorumlar gördüm. Ben denemedim ama ek bir çözüm olarak deneyebilirsiniz.

Google Earth’ü açtığınızda önünüze dar bir pencerede Dünya görünümü gelirse tam ekran yapıp sonra tekrar eski haline getirdiğinizde düzeliyor. Ama her açılışta bunu yapıyorsunuz neyden kaynaklandığını bulamadım ne yazık ki. Ama resim verileri artık sorunsuzca açılabiliyor.

Başlat > Uygulamalar > Internet > Google Earth ‘e tıklayarak programı çalıştırıyoruz.

İşte Google Earth çalıştıran Pardus 2009.

Google Earth’ü sistemden kaldırmak

Google Earth’ü sistemden kaldırmak için ise öncelikle kurulum yeri olan /opt/google-earth/ dizini içine giriyoruz ve aşağıdaki komutu çalıştırıyoruz.

# ./uninstall

Google Earth ile iyi gezmeler.

İyi çalışmalar.

Hasan Alp iNAN

KAYNAKLAR
http://www.ozgurlukicin.com/
http://earth.google.com/

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.

Pardus 2009 kurulu bilgisayarımıza Nvidia sürücülerini kuruyoruz.

Sürücüler

Bu yazıyı yazdığım sırada Pardus depolarında bulunan sürücüleri kontrol ettiğimde aşağıdaki sürücülerin bulunduğunu gördüm.

NOT : Pardus 2009 Deposundaki nvidia sürücülerini listelemek için aşağıdaki komutu veriyoruz veya Paket Yöneticisinden nvidia kelimesini aratıyoruz.

$ pisi sr nvidia

hasan@hai-pardus ~ $ pisi sr nvidia
module-nvidia173-userspace – nvidia173 çekirdek sürücüsü için kullanıcı tarafı belgeler, araçlar, udev ve modprobe kuralları
xorg-video-nouveau – X.Org nouveau ekran kartı sürücüsü
module-nvidia96-userspace – nvidia96 çekirdek sürücüsü için kullanıcı tarafı belgeler, araçlar, udev ve modprobe kuralları
xorg-video-nvidia71 – NVIDIA Riva TNT, TNT2, GeForce ve bazı GeForce 2 ekran kartları için grafik sürücüleri
xorg-video-nvidia173 – NVIDIA GeForce 5 serisi ekran kartları için grafik sürücüleri
module-nvidia173 – NVIDIA sürücüsü 173.14.xx sürümleri için çekirdek modülü
xorg-video-nv – X.Org nv ekran kartı sürücüsü
module-nvidia-current – Güncel NVIDIA grafik sürücüleri için çekirdek modülü
module-nvidia-current-userspace – nvidia-current çekirdek sürücüsü için kullanıcı tarafı belgeler, araçlar, udev ve modprobe kuralları
module-nvidia71 – NVIDIA sürücüsü 71.86.xx sürümleri için çekirdek modülü
module-nvidia71-userspace – nvidia71 çekirdek sürücüsü için kullanıcı tarafı belgeler, araçlar, udev ve modprobe kuralları
xorg-video-nvidia-current – GeForce 6xxx ve daha yeni NVIDIA ekran kartları için sürücüler
module-nvidia96 – NVIDIA sürücüsü 96.43.xx sürümleri için çekirdek modülü
xorg-video-nvidia96 – NVIDIA GeForce 2′den GeForce 4′e kadar olan seriler için grafik sürücüleri

Eski nesil nvidia ekran kartı sürücüleri.
xorg-video-nvidia71 – NVIDIA Riva TNT, TNT2, GeForce ve bazı GeForce 2 ekran kartları için grafik sürücüleri
module-nvidia71 – NVIDIA sürücüsü 71.86.xx sürümleri için çekirdek modülü

İş istasyonlarında ileri düzey kullanımlar için üretilen FX serisi ekran kartlarının sürücüleri.

module-nvidia173 – NVIDIA 173.xx serisi sürücüler için çekirdek modülü
xorg-video-nvidia173 – nVIDIA GeForce FX ekran kartları için sürücüler

Standart xorg Nividia sürücüleri. Sistemi ilk kurduğunuzda ekran kartı bu sürücü ile çalışıyor.

xorg-video-nv - X.Org nv ekran kartı sürücüsü

En son nesil Nvidia ekran kartlarının sürücüleri bu pakette.
module-nvidia-current – Güncel NVIDIA grafik sürücüleri için çekirdek modülü
xorg-video-nvidia-current – GeForce 6xxx ve daha yeni NVIDIA ekran kartları için sürücüler

Eski nesil ekran kartlarının sürücüleri.
module-nvidia96 – NVIDIA 96.xx serisi sürücüler için çekirdek modülü
xorg-video-nvidia96 – nVIDIA ekran kartı sürücüleri

Hangi sürücünün hangi nvidia ekran kartını desteklediğini en iyi Nvidia’nın kendi sitesinden öğrenebilirsiniz.

Hangi ekran kartı?

Kullandığınız ekran kartı hakkında bilgi istiyorsanız aşağıdaki komutu verebilirsiniz.

# lspci |egrep nVidia
01:00.0 VGA compatible controller: nVidia Corporation G96 [GeForce 9500 GT] (rev a1)

Görüldüğü üzere kullandığı GPU bilgisi ve modeli ekrana geldi.

Kurulum

Bilgisayarımda 9500GT işlemcili bir ekran kartı olduğu için nvidia-current sürücüsünü sistemime kurdum.

Kullanıcı Arayüzünden Kurulum

Ekran kartımızın hangisi olduğunu biliyor isek hemen Paket Yöneticisini açıyoruz ve nvidia kelimesini aratıp çıkan sonuçlardan sürücü dosyalarımızı seçiyoruz. En son nesil ekran kartını kullandığım için module-nvidia-current, xorg-video-nvidia-current ve module-nvidia-current-userspace paketlerini seçiyorum ve kuruyorum.

Kurulum bittikten sonra Sistem Ayarlarına (System Settings) giriyorum. Sistem ayarlarından Ekran ‘a tıklıyorum.

Ekran pencerinden Aygıtlara tıklıyorum. Aygıtlara çıktığımda nvidia-current sürücüsünün kullanılması öneriliyor. Evet diyerek kabul ediyorum.

Sistem politikası gereği şifre isteniyor giriyoruz ve işlemi onaylıyoruz.

Onaylama sonrası değişikliklerin gerçekleşmesi için X sunucunun yeniden başlatılması gerektiği belirtiliyor. Sistemi test etmek açısından kapatıp tekrar açıyoruz ve 3D desteğimizin geldiğiniz ve bazı efektlerin aktif olduğunu görüyoruz.

Konsoldan Kurulum

nvidia-current sürücü paketlerini konsoldan kurmak için root haklarıyla aşağıdaki komutu veriyoruz.

# pisi it module-nvidia-current xorg-video-nvidia-current module-nvidia-current-userspace

Kurulum bitti ancak sürücüler daha etkinleştirilmedi. Bunun için zorg komutu ile kullanılacak sürücüyü seçiyoruz.

# zorg -d nvidia/xorg-video-nvidia-current
Changes will be applied when you restart your X server.

Komutu verdikten sonra değişikliklerin X sunucuyu kapatıp açtığımızda etkinleşeceğini belirten bir bilgi yazısı geliyor. Sistemi kapatıp açıyoruz. Kurulum tamamlandı.

Sistemimizin 3D desteğinin verip vermediğini kontrol edelim.

Önce kernel modüllerine bir bakalım.

# lsmod|egrep nvidia
nvidia 9532424 36
agpgart 31496 3 nvidia,drm,intel_agp

3D desteğine bakalım.

$ glxinfo|egrep direct\ rendering
direct rendering: Yes

gördüğünüz üzere nvidia modülümüz yüklü ve 3D desteğimiz var. Direct Rendering kısmında no yazıyor ise 3D desteğiniz yok demektir.

Ekran çözünürlüğümüzü de Başlat > Sistem Ayarları > Ekran bölümü altından istediğimiz gibi ayarlayabiliyoruz.

3D hızlandırma desteği ile artık KDE4 masaüstü efektlerini kullanabilirsiniz.

İyi çalışmalar.

Hasan Alp İNAN

Bu çalışma Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License ile lisanslanmıştır.